Σανταλάρης Santalaris

Επαρχία Αμμοχώστου

Δείτε στον διαδραστικό χάρτη →

Ιστορία

Ο Σανταλάρης είναι μικρή τουρκική κοινότητα της κατεχόμενης επαρχίας Αμμοχώστου. Βρίσκεται 16 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Αμμοχώστου, σε υψόμετρο 20 μέτρων, στην πεδιάδα της Μεσαορίας, δύο περίπου χιλιόμετρα ανατολικά της Μαράθας. Στην απογραφή του 1960 είχε 94 κατοίκους, όλους Τούρκους.

Όνομα

Στο έγγραφο του 1234 που είναι η πρώτη γραπτή αναφορά του χωριού, το όνομα γράφεται «Sandallari».1 Στον βρετανικό χάρτη του Kitchener του 1885 γράφεται «Sandalaris»,2 και το επίσημο τοπωνυμικό ευρετήριο της Κύπρου (Gazetteer) γράφει «Σανταλάρης, ό».3

Ίδρυση και πρώτες αναφορές

Ο Σανταλάρης εμφανίζεται για πρώτη φορά σε γραπτή πηγή τον Ιούλιο του 1234, σε ένα έγγραφο του βασιλιά Ερρίκου Α΄ για τη γη της γειτονικής Μαράθας, που σώθηκε στο αρχείο του λατινικού καθεδρικού ναού της Λευκωσίας, της Αγίας Σοφίας. Εκεί ο Σανταλάρης ορίζει τη γη αυτή από τα βόρεια. Ο Γάλλος ιστορικός του 19ου αιώνα Louis de Mas Latrie, που δημοσίευσε το έγγραφο, ταύτισε το «Sandallari» με το χωριό της Μεσαορίας.4

Τουρκοκρατία

Στην κτηματική απογραφή που έκανε η οθωμανική διοίκηση το 1832/33, που κατέγραφε μόνο όσους είχαν περιουσία, ο Σανταλάρης καταγράφεται ως μεικτό χωριό, χριστιανών και μουσουλμάνων, με δέκα νοικοκυριά με περιουσία. Οι ιδιοκτήτες είχαν μεγάλες εκτάσεις με βαμβάκι, ένα περιβόλι με μουριές που ποτιζόταν με τρεχούμενο νερό, σκόρπιες μουριές και ελιές, και ένα περιβόλι με δέντρα. Είχαν σχεδόν 1.200 πρόβατα, καμήλες, βόδια για το όργωμα, αγελάδες και κυψέλες.5

Οικονομία και κοινωνική ζωή

Κατά τη Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, πριν από το 1974 στη γη του χωριού καλλιεργούνταν κυρίως σιτηρά και κτηνοτροφικά φυτά, και το 1973 οι κάτοικοι έτρεφαν 389 πρόβατα και 138 κατσίκες.6

Πληθυσμός

Κατά τη Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, ο Σανταλάρης είχε 25 κατοίκους το 1881, 47 το 1891, 51 το 1901, 90 το 1911 και 105 το 1921.7 Το 1931 είχε 107 κατοίκους, όλους μουσουλμάνους, και το 1946 128 μουσουλμάνους (στις απογραφές του 1931 και του 1946 καταγραφόταν μόνο το θρήσκευμα). Το 1960 είχε 94 κατοίκους, όλους Τούρκους, και το 1973 γύρω στους 100 (εκτίμηση).

  1. L. de Mas Latrie, Histoire de l’île de Chypre sous le règne des princes de la maison de Lusignan, τ. 3 (1852–1861), σ. 638.↩︎

  2. Οθωμανική κτηματική απογραφή 1832/33 (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Ίδρυμα Συλβίας Ιωάννου), «Santalaris» (πρόσβαση 3.11.2026).↩︎

  3. A Complete Gazetteer of Cyprus, τ. 1, σ. 1098.↩︎

  4. L. de Mas Latrie, Histoire de l’île de Chypre sous le règne des princes de la maison de Lusignan, τ. 3 (1852–1861), σ. 638.↩︎

  5. Οθωμανική κτηματική απογραφή 1832/33 (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Ίδρυμα Συλβίας Ιωάννου), «Santalaris» (πρόσβαση 3.11.2026).↩︎

  6. Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια (Polignosi), «Σανταλάρης».↩︎

  7. Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια (Polignosi), «Σανταλάρης».↩︎

Πηγές (5)

Άλλες Πληροφορίες

Ταχυδρομικός Κώδικας

Ο ταχυδρομικός κώδικας των Κυπριακών Ταχυδρομείων για την κοινότητα αυτή ήταν και είναι ο 5637.