Ψυλλάτος Psyllatos

Επαρχία Αμμοχώστου

Δείτε στον διαδραστικό χάρτη →

Ιστορία

Ο Ψυλλάτος είναι τουρκική κοινότητα της κατεχόμενης επαρχίας Αμμοχώστου. Βρίσκεται 27 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Αμμοχώστου, σε υψόμετρο 60 μέτρων, στην πεδιάδα της Μεσαορίας, ανάμεσα στις Γούφες, το Λευκόνικο και τα Κνώδαρα. Στην απογραφή του 1960 είχε 455 κατοίκους, όλους Τούρκους.

Όνομα

Στους καταλόγους φέουδων του 15ου αιώνα το χωριό γράφεται «Psillato» και «Psilatos».1 Στον βρετανικό χάρτη του Kitchener του 1885 γράφεται «Psilatos»,2 και το επίσημο τοπωνυμικό ευρετήριο της Κύπρου (Gazetteer) γράφει «Ψυλλάτος, ό».3

Φραγκοκρατία, Βενετοκρατία

Ο Ψυλλάτος εμφανίζεται για πρώτη φορά σε γραπτή πηγή τη δεκαετία του 1460, στον κατάλογο των φέουδων που μοίρασε ο βασιλιάς Ιάκωβος Β΄. Τον διασώζει ο Κύπριος χρονογράφος του 16ου αιώνα Φλώριος Βουστρώνιος. Ο Ιάκωβος έδωσε το χωριό στον Zullo de Rames· στο ίδιο κείμενο ο Ψυλλάτος καταγράφεται και στα φέουδα του Antonio de Bon, μαζί με τρία άλλα χωριά.4 Ο Antonio de Bon ήταν «magister hospicii», δηλαδή επικεφαλής της βασιλικής αυλής, και το 1463 ήταν ένας από τους Κύπριους ευγενείς που είχαν καταφύγει στη Ρόδο και πήραν από τον Μεγάλο Μάγιστρο των Ιωαννιτών Ιπποτών έγγραφο ασφαλούς διαμονής.5

Στα χέρια της οικογένειας αυτής έμεινε και στη Βενετοκρατία. Σε ένα βενετικό υπόμνημα του τέλους του 15ου αιώνα, που δημοσίευσε ο Γάλλος ιστορικός του 19ου αιώνα Louis de Mas Latrie, το «Casal Psilatos» είναι ένα από τα τέσσερα χωριά του μακαρίτη πια Antonio de Bon.6

Τουρκοκρατία

Στην κτηματική απογραφή που έκανε η οθωμανική διοίκηση το 1832/33, που κατέγραφε μόνο όσους είχαν περιουσία, ο Ψυλλάτος καταγράφεται ως μεικτό χωριό, χριστιανών και μουσουλμάνων, με 19 νοικοκυριά με περιουσία. Οι ιδιοκτήτες είχαν κυρίως σιτοχώραφα, λίγα βαμβακοχώραφα και χωράφια με κτηνοτροφικά φυτά, αλώνια και πολλή άγονη γη. Είχαν πάνω από 500 πρόβατα, ζευγάρια βόδια για το όργωμα, αγελάδες και άλογα.7

Οικονομία και κοινωνική ζωή

Κατά τη Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, πριν από το 1974 στη γη του χωριού καλλιεργούνταν σχεδόν μόνο σιτηρά, και η κτηνοτροφία ήταν ανεπτυγμένη: το 1973 οι κάτοικοι έτρεφαν 1.339 πρόβατα, 751 κατσίκες και 52 αγελάδες.8

Πληθυσμός

Κατά τη Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, ο Ψυλλάτος είχε 334 κατοίκους το 1881, 363 το 1891, 361 το 1901, 375 το 1911 και 409 το 1921.9 Το 1931 είχε 460 κατοίκους, 3 χριστιανούς και 457 μουσουλμάνους, και το 1946 455, από τους οποίους 3 ήταν ορθόδοξοι και 452 μουσουλμάνοι (στις απογραφές του 1931 και του 1946 καταγραφόταν μόνο το θρήσκευμα). Το 1960 είχε 455 κατοίκους, όλους Τούρκους, και το 1973 γύρω στους 500 (εκτίμηση).

  1. Florio Bustron, Chronique de l’île de Chypre, εκδ. R. de Mas Latrie (1886), σ. 420; L. de Mas Latrie, Histoire de l’île de Chypre sous le règne des princes de la maison de Lusignan, τ. 3 (1852–1861), σ. 511.↩︎

  2. Οθωμανική κτηματική απογραφή 1832/33 (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Ίδρυμα Συλβίας Ιωάννου), «Psyllatos» (πρόσβαση 3.11.2026).↩︎

  3. A Complete Gazetteer of Cyprus, τ. 1, σ. 1308.↩︎

  4. Florio Bustron, Chronique de l’île de Chypre, εκδ. R. de Mas Latrie (1886), σσ. 420, 423.↩︎

  5. L. de Mas Latrie, Histoire de l’île de Chypre sous le règne des princes de la maison de Lusignan, τ. 3 (1852–1861), σ. 126.↩︎

  6. L. de Mas Latrie, Histoire de l’île de Chypre sous le règne des princes de la maison de Lusignan, τ. 3 (1852–1861), σ. 511.↩︎

  7. Οθωμανική κτηματική απογραφή 1832/33 (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Ίδρυμα Συλβίας Ιωάννου), «Psyllatos» (πρόσβαση 3.11.2026).↩︎

  8. Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια (Polignosi), «Ψυλλάτος».↩︎

  9. Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια (Polignosi), «Ψυλλάτος».↩︎

Πηγές (6)

Άλλες Πληροφορίες

Ταχυδρομικός Κώδικας

Ο ταχυδρομικός κώδικας των Κυπριακών Ταχυδρομείων για την κοινότητα αυτή ήταν και είναι ο 5661.