Η Πλατανισσός είναι τουρκική κοινότητα της κατεχόμενης επαρχίας Αμμοχώστου, στη χερσόνησο της Καρπασίας. Βρίσκεται 43 χιλιόμετρα βόρεια της Αμμοχώστου, σε υψόμετρο 80 μέτρων, σε λοφώδη γη ανάμεσα στα κρατικά δάση των Χερομυλιών, στα βόρεια, και της Άτοπετρας, στα δυτικά.¹ Στην απογραφή του 1960 είχε 386 κατοίκους, όλους Τούρκους.

Όνομα

Το επίσημο τοπωνυμικό ευρετήριο της Κύπρου (Gazetteer) γράφει το όνομα «Πλατανισσός, η».² Στον βρετανικό χάρτη του Kitchener του 1885 και στην απογραφή του 1931 το χωριό γράφεται «Platanisso».³

Ίδρυση και πρώτες αναφορές

Η πρώτη γραπτή αναφορά στο χωριό βρίσκεται σε ένα βενετικό υπόμνημα του τέλους του 15ου αιώνα για τα χωριά του βασιλικού κτήματος, που δημοσίευσε ο Γάλλος ιστορικός του 19ου αιώνα Louis de Mas Latrie. Εκεί το «Casal Platanisso» είναι ένα από τα 23 βασιλικά χωριά της βαϊλίας της Καρπασίας, της διοικητικής περιφέρειας της χερσονήσου.⁴

Ο Άγγλος αρχαιολόγος David Hogarth, που περιόδευσε την Καρπασία το 1888, είδε σε μια έρημη ακτή κάτω από την Πλατανισσό δύο θέσεις με ερείπια μεταγενέστερων εκκλησιών, που τις θεώρησε απομεινάρια των πολλών σταθμών από τους οποίους γινόταν στον Μεσαίωνα το εμπόριο με τη Μικρά Ασία.⁵

Τουρκοκρατία

Στην κτηματική απογραφή που έκανε η οθωμανική διοίκηση το 1832/33, που κατέγραφε μόνο όσους είχαν περιουσία, η Πλατανισσός καταγράφεται ως μεικτό χωριό, με χριστιανούς και μουσουλμάνους ιδιοκτήτες και 36 νοικοκυριά με περιουσία. Οι ιδιοκτήτες καλλιεργούσαν κυρίως βαμβάκι και είχαν πέντε μύλους, πάνω από 200 πρόβατα και κατσίκες, αγελάδες και βόδια για το όργωμα.⁶

Οικονομία και κοινωνική ζωή

Ο Hogarth βρήκε την Πλατανισσό κρυμμένη, όπως και τα γειτονικά χωριά, πίσω από την κορυφογραμμή, σε βαθιές κοιλάδες ή σε προφυλαγμένα οροπέδια, όπου οι κάτοικοι καλλιεργούσαν βαμβάκι, κολοκύθες, πεπόνια και κάθε λογής λαχανικά, όπου υπήρχε νερό.⁷ Κατά τη Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, ως το 1974 στη γη του χωριού καλλιεργούνταν καπνός, σιτηρά, κτηνοτροφικά φυτά, ελιές και χαρουπιές, και η κτηνοτροφία ήταν αρκετά ανεπτυγμένη.⁸

Πληθυσμός

Κατά τη Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, το χωριό είχε 308 κατοίκους το 1881, 329 το 1891, 369 το 1901, 375 το 1911 και 359 το 1921.⁹ Το 1931 η Πλατανισσός είχε 419 κατοίκους, από τους οποίους 8 χριστιανοί και 411 μουσουλμάνοι, και το 1946 445, όλους μουσουλμάνους (στις απογραφές του 1931 και του 1946 καταγραφόταν μόνο το θρήσκευμα). Το 1960 είχε 386 κατοίκους, όλους Τούρκους, και το 1973 γύρω στους 400 Τούρκους κατοίκους (εκτίμηση).