Ο Λιμνίτης είναι τουρκική κοινότητα της κατεχόμενης επαρχίας Λευκωσίας. Βρίσκεται 24 χιλιόμετρα δυτικά της Μόρφου, σε υψόμετρο 20 μέτρων, στην κοιλάδα του ομώνυμου ποταμού, κοντά στην ακτή της Τηλλυρίας, και διοικητικά υπαγόταν στον γειτονικό Ξερόβουνο. Απέναντί του, στη θάλασσα, υψώνεται η βραχονησίδα Πέτρα του Λιμνίτη. Στην απογραφή του 1960 είχε 323 κατοίκους, από τους οποίους 8 ήταν Έλληνες και 315 Τούρκοι.

Ίδρυση και πρώτες αναφορές

Οι Πράξεις Βαρνάβα, ελληνικό χριστιανικό κείμενο της ύστερης αρχαιότητας, διηγούνται ότι ο ευαγγελιστής Μάρκος και οι σύντροφοί του, μετά τον θάνατο του αποστόλου Βαρνάβα στη Σαλαμίνα, έφτασαν σε μια κώμη, δηλαδή ένα χωριό, που το κείμενο ονομάζει Λιμνήτη, και εκεί, στην ακτή, βρήκαν αιγυπτιακό πλοίο που τους πήγε στην Αλεξάνδρεια. Σε μια Λίμνη τοποθετεί και ο Βίος του αγίου Αυξιβίου τη συνάντηση του Μάρκου με τον Αυξίβιο, τον πρώτο επίσκοπο των Σόλων. Κατά τη Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, και τα δύο κείμενα αναφέρονται στον Λιμνίτη.¹

Αρχαιολογικοί χώροι

Στη θέση Μερσινερή, δυτικά από τις εκβολές του ποταμού του Λιμνίτη, βρισκόταν ένα μικρό ιερό, ένα τέμενος ακριβώς πάνω από μια πηγή. Τον Απρίλιο του 1889 το ερεύνησε ο Βρετανός αρχαιολόγος H. Arnold Tubbs για λογαριασμό του Cyprus Exploration Fund. Ο Βρετανός αρχαιολόγος J. L. Myres και ο Γερμανός Max Ohnefalsch-Richter το αποδίδουν στον Απόλλωνα Αμυκλαίο, δηλαδή τον Απόλλωνα των Αμυκλών της Λακωνίας. Τα ευρήματα ήταν κυρίως αναθηματικά πήλινα ειδώλια τοπικής τέχνης, λίγα ελληνικά ειδώλια και αγγεία του 4ου αιώνα π.Χ. και τρία μικρά χάλκινα αγαλματίδια. Το ιερό είχε ήδη λεηλατηθεί, και μέρος των ευρημάτων του βρίσκεται σε μουσεία του Βερολίνου και του Κέιμπριτζ.² Κατά τον Βρετανό αρχιτέκτονα George Jeffery, που κατέγραψε τα ιστορικά μνημεία της Κύπρου στις αρχές του 20ού αιώνα, τα ευρήματα δείχνουν την επίδραση ελληνικών προτύπων του 4ου αιώνα π.Χ.³ Λίγο ανατολικότερα, στη γη του Ξερόβουνου, το Pleiades τοποθετεί με επιφύλαξη την αρχαία Λιμενία.⁴

Φραγκοκρατία, Βενετοκρατία

Κατά τη Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, που παραθέτει έρευνα της ιστορικού Νάσας Παταπίου, ο Λιμνίτης καταγράφεται ως χωριό στις πηγές από το 1441 ως περίπου το 1550, και αναφέρεται σε τρεις βενετικούς καταλόγους των χωριών της Κύπρου. Το 1516 τον αγόρασε ως φέουδο η Μανταλένα Lodron, από μια από τις παλαιότερες οικογένειες ευγενών της Κύπρου, και το 1534 ο Γαβριήλ Κορνάρος, από τον κλάδο των Κορνάρων της Επισκοπής, φεουδάρχης της γύρω περιοχής, που πλήρωσε γι’ αυτόν 488 δουκάτα. Στην απογραφή του 1565 το χωριό δεν υπήρχε πια, αν και η γη του έμενε εύφορη.⁵

Αγγλοκρατία

Κατά την ίδια εγκυκλοπαίδεια, ο Λιμνίτης δεν υπάρχει στην απογραφή του 1881, και το σημερινό χωριό ιδρύθηκε ξανά στις αρχές του 20ού αιώνα· οι κάτοικοί του μιλούσαν ως πρόσφατα μόνο ελληνικά.⁶

Εκκλησίες και μονές

Η εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στον άγιο Γεώργιο.

Οικονομία και κοινωνική ζωή

Κατά τη Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, πριν από το 1974 στη γη του χωριού καλλιεργούνταν εσπεριδοειδή, αμυγδαλιές και χαρουπιές, και η κτηνοτροφία ήταν περιορισμένη.⁷

Πληθυσμός

Ο Λιμνίτης απογράφεται χωριστά μόνο το 1960 και το 1973. Το 1960 είχε 323 κατοίκους, 8 Έλληνες και 315 Τούρκους, και το 1973 γύρω στους 400 Τούρκους (εκτίμηση) και κανέναν Έλληνα.

Η τουρκική εισβολή του 1974

Κατά την τουρκική εισβολή του 1974 στη γη του Λιμνίτη σκοτώθηκαν έξι στρατιώτες. Ο κατάλογος κατεχόμενων ναών της Εκκλησίας της Κύπρου του 2009 καταγράφει την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου μέσα σε τουρκικό στρατόπεδο.