Κόκκινα Kokkina

Ιστορία

Τα Κόκκινα είναι τουρκική κοινότητα της κατεχόμενης επαρχίας Λευκωσίας. Βρίσκονται 35 χιλιόμετρα δυτικά της Μόρφου, σε υψόμετρο 20 μέτρων, στην ακτή της Τηλλυρίας, και η γη τους ανεβαίνει απότομα προς τα νότια ως τα όρια της επαρχίας Πάφου. Στην απογραφή του 1960 είχαν 299 κατοίκους, όλους Τούρκους.

Τουρκοκρατία

Στην κτηματική απογραφή που έκανε η οθωμανική διοίκηση το 1832/33, που κατέγραφε μόνο όσους είχαν περιουσία, τα Κόκκινα καταγράφονται ως μουσουλμανικό χωριό, με 16 νοικοκυριά με περιουσία. Η γη τους ήταν κυρίως άγονα χωράφια, με ένα χωράφι, έναν μουρόκηπο και αλώνια, και καταγράφονται λίγα δέντρα, κυρίως άγριες ελιές, μια αμυγδαλιά και μια χαρουπιά. Οι ιδιοκτήτες είχαν 180 κατσίκες, βόδια και αγελάδες και τέσσερις μάντρες.1

Αγγλοκρατία

Ο Βρετανός αρχιτέκτονας George Jeffery, που κατέγραψε τα ιστορικά μνημεία της Κύπρου στις αρχές του 20ού αιώνα, γράφει το 1918 ότι τα Κόκκινα ήταν ένα από τα χωριά της Τηλλυρίας που τα κατοικούσαν κυρίως μουσουλμάνοι, η γλώσσα των οποίων ήταν η ελληνική. Σημειώνει επίσης ότι, όπως λεγόταν, τα Κόκκινα ήταν ένα από τα κέντρα των λινοπάμπακων, δηλαδή των κατοίκων που φανερά δήλωναν μουσουλμάνοι αλλά στην πραγματικότητα ήταν χριστιανοί.2 Κατά τη Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, οι κάτοικοι των Κοκκίνων ήταν αρχικά χριστιανοί, έγιναν κρυπτοχριστιανοί στα χρόνια της Τουρκοκρατίας και σταδιακά εκτουρκίστηκαν.3

Εκκλησίες και μονές

Ο κατάλογος κατεχόμενων ναών της Εκκλησίας της Κύπρου του 2009 καταγράφει στα Κόκκινα την ελληνική ορθόδοξη εκκλησία της Αγίας Ελένης, που ήταν κάποτε ενοριακός ναός του χωριού. Τη σημειώνει και το επίσημο τοπωνυμικό ευρετήριο της Κύπρου (Gazetteer), που καταγράφει στη γη του χωριού και τα τοπωνύμια Άγιος Γεώργιος και Άγιος Ιωάννης.4

Οικονομία και κοινωνική ζωή

Κατά τη Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, πριν από το 1974 στη γη του χωριού καλλιεργούνταν κυρίως σιτηρά και κτηνοτροφικά φυτά, και μεγάλο μέρος της ήταν ακαλλιέργητο ή με χαμηλούς θάμνους. Η κτηνοτροφία ήταν σχετικά ανεπτυγμένη, και το 1973 οι κάτοικοι έτρεφαν 792 κατσίκες, όπως ήδη στην απογραφή του 1832/33 οι κατσίκες ήταν τα περισσότερα ζώα του χωριού.5

Πληθυσμός

Κατά τη Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, το χωριό είχε 155 κατοίκους το 1891, 171 το 1901, 231 το 1911 και 171 το 1921.6 Το 1931 τα Κόκκινα είχαν 155 κατοίκους, έναν χριστιανό και 154 μουσουλμάνους, και το 1946 212, από τους οποίους ένας ήταν ορθόδοξος και 211 μουσουλμάνοι (στις απογραφές του 1931 και του 1946 καταγραφόταν μόνο το θρήσκευμα). Το 1960 είχαν 299 κατοίκους, όλους Τούρκους, και το 1973 γύρω στους 400 (εκτίμηση).


  1. Οθωμανική κτηματική απογραφή 1832/33 (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Ίδρυμα Συλβίας Ιωάννου), «Kokkina» (πρόσβαση 3.11.2026).↩︎

  2. G. Jeffery, A Description of the Historic Monuments of Cyprus (1918), «said to have», σσ. 205, 417.↩︎

  3. Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια (Polignosi), «Κόκκινα».↩︎

  4. A Complete Gazetteer of Cyprus, τ. 1, σσ. 19, 44, 55.↩︎

  5. Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια (Polignosi), «Κόκκινα».↩︎

  6. Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια (Polignosi), «Κόκκινα».↩︎

Πηγές (6)

Χριστιανικοί Ναοί & Κοιμητήρια

Στα Κόκκινα υπήρχε μία εκκλησία. Από την τουρκική εισβολή του 1974 βρίσκονται υπό κατοχή. Παρακάτω παρουσιάζονται όλα, με φωτογραφίες και, όπου είναι γνωστή, την κατάστασή τους.

Εκκλησίες (1)

Εκκλησία Αγίας Ελένης

Παλαιότερα Ενοριακή Εκκλησία

Σύμφωνα με τον κατάλογο κατεχόμενων ναών της Εκκλησίας της Κύπρου (2009), η εκκλησία περιγράφεται ως «Κάποτε ενοριακός ναός».

Άλλες Πληροφορίες

Ταχυδρομικός Κώδικας

Ο ταχυδρομικός κώδικας των Κυπριακών Ταχυδρομείων για την κοινότητα αυτή ήταν και είναι ο 2955.