Άρτεμι Artemi
Ιστορία
Η Άρτεμι είναι μικρή, τουρκική κοινότητα της κατεχόμενης επαρχίας Αμμοχώστου. Βρίσκεται 31 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Αμμοχώστου, σε υψόμετρο 180 μέτρων, στις νότιες πλαγιές του Πενταδακτύλου, κοντά στο Λευκόνοικο.1 Στην απογραφή του 1960 είχε 168 κατοίκους, όλους Τούρκους.
Όνομα
Το επίσημο τοπωνυμικό ευρετήριο της Κύπρου (Gazetteer) γράφει «Άρτεμι», και στη γη του χωριού καταγράφει τον «Μερρά της Άρτεμης», δηλαδή τον βοσκότοπο του χωριού. Καταγράφει ακόμη, ανάμεσα σε άλλα, τα τοπωνύμια Βαθυπόταμος, Κκιανάκκα και Μερσιννίκκι, και μέρος του δάσους της Καντάρας.2
Τουρκοκρατία
Στην κτηματική απογραφή που έκανε η οθωμανική διοίκηση το 1832/33, που κατέγραφε μόνο όσους είχαν περιουσία, η Άρτεμι χαρακτηρίζεται μικτό χωριό της περιφέρειας της Μεσαορίας, με 6 νοικοκυριά με περιουσία. Καταγράφονται αλώνια, άγονα χωράφια και 95 ελιές. Τα ζώα, γύρω στα 310 πρόβατα, λίγες αγελάδες και βόδια, και άλογα, ήταν το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας του χωριού.3
Οικονομία και κοινωνική ζωή
Κατά τη Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, πριν από το 1974 οι κάτοικοι καλλιεργούσαν κυρίως σιτηρά, ελιές και χαρουπιές, και το 1973 έτρεφαν 588 πρόβατα, 66 κατσίκες και 14 αγελάδες.4
Πληθυσμός
Κατά τη Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, το χωριό είχε 90 κατοίκους το 1881, 98 το 1891, 124 το 1901, 133 το 1911 και 122 το 1921.5 Το 1931 η Άρτεμι είχε 109 κατοίκους, έναν χριστιανό και 108 μουσουλμάνους, και το 1946 211, όλους μουσουλμάνους (στις απογραφές του 1931 και του 1946 καταγραφόταν μόνο το θρήσκευμα). Το 1960 είχε 168 κατοίκους, όλους Τούρκους, και το 1973 γύρω στους 180 Τούρκους (εκτίμηση).
Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια (Polignosi), «Άρτεμι».↩︎
A Complete Gazetteer of Cyprus, τ. 1, σσ. 189, 222, 466, 546, 832, 837.↩︎
Οθωμανική κτηματική απογραφή 1832/33 (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Ίδρυμα Συλβίας Ιωάννου), «Artemi» (πρόσβαση 3.11.2026).↩︎
Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια (Polignosi), «Άρτεμι».↩︎
Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια (Polignosi), «Άρτεμι».↩︎
Πηγές (7)
- Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια (Polignosi), «Άρτεμι» (θέση, καλλιέργειες, κτηνοτροφία 1973· πληθυσμός 1881–1921)
- A Complete Gazetteer of Cyprus, τ. 1, τ. 1: Άρτεμι, χωριό (σ. 189)· Βαθυπόταμος (σ. 222)· Καντάρα, δάσος (σ. 466)· Κκιανάκκα (σ. 546)· Μερράς της Άρτεμης (σ. 832)· Μερσιννίκκι (σ. 837)
- Οθωμανική κτηματική απογραφή 1832/33 (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Ίδρυμα Συλβίας Ιωάννου), «Artemi» (περιφέρεια Μεσαορίας, μικτό, 6 νοικοκυριά· πρόσβαση 3.11.2026)
- G. Jeffery, A Description of the Historic Monuments of Cyprus (1918), σ. 242 (μόνο ονομαστική αναφορά)
- Florio Bustron, Chronique de l’île de Chypre, εκδ. R. de Mas Latrie (1886), έλεγχος: το χωριό δεν βρέθηκε
- L. de Mas Latrie, Histoire de l’île de Chypre sous le règne des princes de la maison de Lusignan, τ. 3 (1852–1861), έλεγχος: το χωριό δεν βρέθηκε στα βασιλικά χωριά (σ. 502–511)
- Στατιστική Υπηρεσία Κύπρου, απογραφές, 1931, 1946, 1960, 1973
Αγνοούμενοι & Πεσόντες
Στην Άρτεμι σκοτώθηκαν ή εθεάθησαν για τελευταία φορά τρεις άνθρωποι, όλοι στρατιώτες. Παρακάτω, στην καρτέλα «Από την κοινότητα» είναι όσοι κατάγονταν από την Άρτεμι, και στην καρτέλα «Στην κοινότητα» όσοι σκοτώθηκαν ή εθεάθησαν για τελευταία φορά εκεί.
Δεν υπάρχουν καταχωρήσεις.
Αγνοούμενοι (2)
Ταυτοποιηθέντες (1)
Άλλες Πληροφορίες
Ταχυδρομικός Κώδικας
Ο ταχυδρομικός κώδικας των Κυπριακών Ταχυδρομείων για την κοινότητα αυτή ήταν και είναι ο 5622.