Το Αγγολέμι είναι μικρή τουρκική κοινότητα της κατεχόμενης επαρχίας Λευκωσίας. Βρίσκεται 10 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Μόρφου, σε υψόμετρο 130 μέτρων, στην πεδιάδα της Μόρφου, ανάμεσα στον ποταμό της Ελιάς και τον παραπόταμό του, τον Γαδουροπνίκτη.¹ Στην απογραφή του 1960 είχε 222 κατοίκους, όλους Τούρκους.

Όνομα

Το επίσημο τοπωνυμικό ευρετήριο της Κύπρου (Gazetteer) γράφει το όνομα «Αγγολέμι», ενώ η Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια δίνει και τις μορφές «Αγκολέμι» και «ο Αγγολέμης».² Στη γη του χωριού το Gazetteer καταγράφει, ανάμεσα σε άλλα, τα τοπωνύμια Αλετρόπετρα, Εφτά Ελιές, Σωτήρηδες και Κάμπος του Κκιφλικιού.³

Τουρκοκρατία

Στην κτηματική απογραφή που έκανε η οθωμανική διοίκηση το 1832/33, που κατέγραφε μόνο όσους είχαν περιουσία, το Αγγολέμι ανήκε στην περιφέρεια της Μόρφου και καταγράφεται ως μουσουλμανικό χωριό, με 11 νοικοκυριά με περιουσία. Οι ιδιοκτήτες είχαν σιτοχώραφα, λίγα βαμβακοχώραφα και αμπέλια, κήπους και οκτώ αλώνια, και μόνο δέκα δέντρα, ελιές, συκιές και μια χαρουπιά. Το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας τους ήταν τα ζώα: 555 πρόβατα και κατσίκες, βόδια και αγελάδες.⁴

Οικονομία και κοινωνική ζωή

Κατά τη Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, πριν από το 1974 στη γη του χωριού καλλιεργούνταν κυρίως σιτηρά, και μόνο γύρω στις 70 σκάλες, κυρίως κατά μήκος της κοιλάδας της Ελιάς, ποτίζονταν. Η κτηνοτροφία έμεινε σημαντική, όπως ήδη στην απογραφή του 1832/33: το 1973 το χωριό είχε 2.263 αιγοπρόβατα. Η γειτνίαση με το μεταλλείο της Σκουριώτισσας και με τις μεταλλευτικές εγκαταστάσεις του Ξερού βοήθησε στη σταδιακή αύξηση του πληθυσμού.⁵

Πληθυσμός

Κατά τη Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, το χωριό είχε 93 κατοίκους το 1881, 126 το 1891, 139 το 1901, 154 το 1911 και 189 το 1921.⁶ Το 1931 το Αγγολέμι είχε 198 κατοίκους, 12 χριστιανούς και 186 μουσουλμάνους, και το 1946 210, από τους οποίους 2 ήταν ορθόδοξοι και 208 μουσουλμάνοι (στις απογραφές του 1931 και του 1946 καταγραφόταν μόνο το θρήσκευμα). Το 1960 είχε 222 κατοίκους, όλους Τούρκους, και το 1973 γύρω στους 300 Τούρκους (εκτίμηση).

Η τουρκική εισβολή του 1974

Κατά την τουρκική εισβολή του 1974 το Αγγολέμι καταλήφθηκε από τον τουρκικό στρατό. Κατά τη Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, ένα μέρος της γης του βρίσκεται στη νεκρή ζώνη.⁷ Στη γη του χωριού καταγράφεται ένας νεκρός του 1974, στρατιώτης, που σκοτώθηκε στο ίδιο το χωριό.